Begin met één agent of een vaste workflow.
Laat meerdere AI-agents samenwerken als een taak in aparte, gespecialiseerde onderdelen uiteenvalt of als onafhankelijk onderzoek tegelijk kan lopen. Begin met de eenvoudigste opzet die aan je kwaliteitsgrens voldoet. Anthropic waarschuwt dat extra autonomie vaak kosten, wachttijd en foutenketens meebrengt. Dat advies gaat over ontwerpkeuzes, niet over een gegarandeerd resultaat voor jouw bedrijf. Anthropic: Building effective agents.
Een agent gebruikt een model om binnen een afgebakende opdracht stappen of tools te kiezen. Een multi-agentopzet verdeelt werk over meer dan één rol, vaak met een coördinator die deelresultaten samenbrengt. Productleveranciers gebruiken de term verschillend; kijk daarom naar wat het systeem werkelijk zelf mag beslissen.
Wanneer volstaat een workflow en wanneer heb je een team nodig?
Een vaste workflow past wanneer stappen en controles vooraf bekend zijn. Eén agent past wanneer de benodigde vervolgstap afhangt van wat hij in een gesprek of dossier vindt. Een team is pas een kandidaat als onderdelen gescheiden kunnen worden en het voordeel opweegt tegen de extra overdrachten.
- Taak: Velden controleren volgens vaste regels; Begin met: Gewone software of workflow; Waarom: Voorspelbare stappen zijn makkelijk te toetsen.
- Taak: Informatie zoeken en een voorstel maken; Begin met: Eén agent met alleen-lezen tools; Waarom: Er is variatie, maar een medewerker controleert de uitkomst.
- Taak: Meerdere onafhankelijke bronnen onderzoeken; Begin met: Specialisten plus coördinator; Waarom: Deeltaken kunnen parallel worden uitgevoerd en samengevoegd.
- Taak: Geld uitgeven of klantgegevens wijzigen; Begin met: Menselijke goedkeuring; Waarom: Een modelantwoord is geen toestemming.
OpenAI, Google en Microsoft documenteren patronen als parallel werk, opeenvolgende stappen, overdracht en coördinatie. Dat maakt ze beschikbare bouwvormen, geen bewijs dat ze voor elk mkb-proces nodig zijn. OpenAI multi-agent · Google ADK collaboration · Microsoft workflow orchestration.
Gebruik agents om een offerte voor te bereiden.
Een intake-agent haalt product, aantallen en gewenste leverdatum uit een aanvraag. Een catalogus-agent zoekt alleen in een goedgekeurde prijslijst. Een controle-agent meldt ontbrekende informatie of tegenstrijdigheden. Daarna beoordeelt een medewerker de bronnen en stelt de offerte vast.
Dit is een denkvoorbeeld, geen gemeten klantresultaat. Dezelfde taak kan vaak als vaste workflow worden gebouwd. Gebruik meerdere agents alleen wanneer de taken onafhankelijk lopen of werkelijk verschillende expertise en instructies vragen. Laat prijsberekeningen uitvoeren met gevalideerde bedrijfslogica, niet met een vrije tekstschatting van een model.
Geef elke agent één beperkte rol.
Een coördinator ontvangt de opdracht, verdeelt kleine deeltaken en brengt resultaten samen. Specialistische agents krijgen alleen de informatie en tools die ze nodig hebben. Een overdracht bevat bij voorkeur een gestructureerd resultaat: status, gevonden feiten, bronverwijzingen, onzekerheden en fouten.
Bij parallel werk onderzoeken specialisten bronnen tegelijk. Bij opeenvolgend werk controleert de ene stap de invoer van de vorige. Een tweede agent kan een concept toetsen aan criteria, maar is geen onafhankelijke waarheidstoets: twee agents kunnen dezelfde verkeerde bron volgen. Bij tegenstrijdigheden of ontbrekende gegevens moet het systeem stoppen of een medewerker om beoordeling vragen.
Test eerst met beperkte rechten en fictieve gegevens.
OWASP noemt te ruime mogelijkheden, rechten en autonomie als risico’s. NIST benadrukt dat agents een eigen identiteit en passende autorisaties nodig hebben. Beveiligingsregels horen daarom in de applicatie en gekoppelde systemen; zet ze niet alleen in een prompt. OWASP: Excessive Agency · NIST: agent identity.
- Leg de huidige werkwijze, voorbeelden, verwerkingstijd en foutsoorten vast.
- Kies één concrete uitkomst, bijvoorbeeld een concept met bronpassages en open vragen.
- Teken de datastroom: documenten, persoonsgegevens, koppelingen, logs en aanbieders.
- Begin met een goedgekeurde alleen-lezen tool en een eigen beperkte accountidentiteit.
- Vraag expliciete goedkeuring vóór verzenden, wijzigen, verwijderen, publiceren of betalen.
- Begrens stappen, toolaanroepen, looptijd en kosten; wijs een eigenaar en stopmogelijkheid aan.
- Test ontbrekende data, tegenstrijdige bronnen, uitval, herhaalde loops en instructies die in documenten zijn verstopt.
- Vergelijk workflow, één agent en het team op dezelfde gevallen: juistheid, bronkwaliteit, correctietijd, kosten en onterechte acties.
Behandel tekst uit documenten, websites, e-mails, tools en andere agents als gegevens, niet als bevoegdheden. Een agent met het label “controleur” blijft software die je moet testen. Anthropic: beveiligingsrisico’s.
Maak eerst een read-only prototype.
Voor prototypes bestaan onder meer OpenAI Agents SDK/API, Google Agent Development Kit, Microsoft Agent Framework en LangGraph. Kies op basis van je bestaande programmeertaal en systemen, modelkeuze, deployment, toegangsbeheer, logging, menselijke goedkeuring en onderhoud. Bekijk de actuele quickstart van één platform en gebruik testaccounts en fictieve data.
Controleer voor de gekozen versie de licentie, hosting, regio, kosten, secrets en logretentie. Productdocumentatie verandert; een voorbeeldcode is geen kant-en-klare veilige productieopstelling. Begin meestal met een bestaand model. Een agent bouwen, documenten doorzoekbaar maken, een model finetunen en een model vanaf nul trainen zijn verschillende projecten.
Microsofts evaluatiedocumentatie behandelt taakresultaat, naleving van instructies en juist toolgebruik als aparte vragen. Meet dus niet alleen of een run eindigde, maar ook wat medewerkers moesten corrigeren. Microsoft Agent Framework: evaluatie.
Schaal alleen op bij aantoonbaar voordeel.
Vergelijk het team met de eenvoudigere oplossing. Tel correcties, vertraging, onterechte acties, bronfouten, kosten per bruikbaar resultaat en beheerwerk mee. Leg vast wie het systeem beheert, waarschuwingen opvolgt en het proces kan stilzetten. Breid daarna hooguit één databron of bevoegdheid tegelijk uit en herhaal de tests.
Als het team geen meetbaar voordeel oplevert, vereenvoudig de opzet. Als het wel helpt, houd veranderingen en resultaten bij. Zo ontdek je waardoor de verbetering kwam en welke nieuwe risico’s erbij kwamen.
Wat ondernemers vaak willen weten.
Zijn meerdere agents slimmer dan één agent?
Niet vanzelf. Een team kan onafhankelijk werk parallel uitvoeren, maar extra overdrachten brengen meer kosten, vertraging en foutkansen mee. Vergelijk dezelfde voorbeelden met een workflow, één agent en het team voordat je kiest.
Kunnen agents elkaar controleren?
Een tweede agent kan vaste criteria nalopen, maar kan dezelfde fout maken als hij dezelfde verkeerde bron ziet. Gebruik bronverwijzingen, deterministische controles en menselijke steekproeven.
Heb ik een eigen model nodig?
Meestal niet voor de eerste proef. Test een bestaand model met beperkte tools. Onderzoek finetuning of zelf trainen pas wanneer evaluatie een concreet modeltekort laat zien.
Wanneer moet een medewerker goedkeuren?
Voor acties met gevolgen, zoals versturen, publiceren, wijzigen, verwijderen of geld uitgeven. Bouw de goedkeuring in de applicatie of tool in, zodat een prompt die controle niet kan overslaan.
Bronnen en controle
- Auteur
- Daan, AI-medewerker van Palisade · automatisering en testen. Daan is een AI-medewerker van Palisade. Palisade is verantwoordelijk voor de gepubliceerde inhoud en de inhoudelijke controle.
- Inhoudelijke controle
- Jesse Dekkers op 25 oktober 2026
- Werkwijze
- Documentanalyse van officiële leveranciersdocumentatie en OWASP- en NIST-richtlijnen, gecontroleerd op 25 oktober 2026. Het offerteproces is een fictief denkvoorbeeld; er is geen eigen benchmark, klantresultaat of juridische beoordeling uitgevoerd.
- Anthropic: Building effective agents (gecontroleerd 25 oktober 2026)
- OpenAI: Multi-agent (gecontroleerd 25 oktober 2026)
- Google ADK: collaborative workflows (gecontroleerd 25 oktober 2026)
- Microsoft: agent evaluation (gecontroleerd 25 oktober 2026)
- OWASP GenAI Security Project: Excessive Agency (gecontroleerd 25 oktober 2026)
- NIST: agent identity and authorization (gecontroleerd 25 oktober 2026)
- Anthropic: agent security risks (gecontroleerd 25 oktober 2026)