Welke AI gebruikt je team al?

Begin bij het werk, niet bij de tool.

Vraag medewerkers bij welke concrete taak zij AI gebruiken. Noteer de tool, de ingevoerde gegevens, de bestemming van de uitkomst en wie verantwoordelijk is. Je krijgt zo een werkkaart waarmee je afspraken kunt maken en een zinvolle volgende toepassing kunt kiezen. Het NIST AI Risk Management Framework noemt het inventariseren van AI-systemen, het vastleggen van de gebruikscontext en het aanwijzen van rollen als onderdelen van AI-risicobeheer.

Die werkkaart is geen juridische toets of technische audit. Als persoonsgegevens worden verwerkt, moet je afzonderlijk beoordelen welke AVG-verplichtingen gelden. De Autoriteit Persoonsgegevens: regels bij gebruik van AI en algoritmes beschrijft onder meer het verwerkingsregister en het beoordelen van privacyrisico’s.

Vijf kolommen zijn genoeg om te beginnen.

Bespreek een normale werkweek met de mensen die het werk doen. Neem ook losse experimenten mee. Vraag wat de tool ontvangt en of de uitkomst direct bij een klant, medewerker of besluit terechtkomt.

• Taak: Wat wil iemand doen?; Tool: Welke AI wordt gebruikt?; Invoer: Welke gegevens gaan erin?; Uitvoer: Waar komt het antwoord terecht?; Controle: Wie beoordeelt en corrigeert?

Schrijf “onbekend” waar je het antwoord nog niet hebt. Dat is een vraag om te onderzoeken, geen reden om het vak met een aanname te vullen.

Kijk waar gebruik en afspraken uit elkaar lopen.

Een tool kan nuttig zijn terwijl onduidelijk blijft of gegevens erin mogen, hoe betrouwbaar de uitkomst is of wie er mag handelen. Spreek af welke invoer is toegestaan, wanneer een mens moet controleren en wie fouten meldt. Het NIST-raamwerk benadrukt dat AI-systemen vóór gebruik en tijdens de inzet getoetst en gevolgd moeten worden.

Neem medewerkers mee in die afspraken. De Europese Commissie: AI Act, artikel 4 (AI-geletterdheid) vraagt aanbieders en gebruikers van AI-systemen maatregelen te nemen voor AI-geletterdheid, passend bij kennis, ervaring en gebruikscontext.

Kies één taak die je kunt toetsen.

Een goede kandidaat heeft een duidelijke gebruiker, herhaalbaar werk en een uitkomst die iemand kan beoordelen. Onderzoek welke koppelingen, gegevens en toegang nodig zijn. Daarna kun je bepalen of een bestaand hulpmiddel volstaat, een eigen systeem nodig is of lokaal draaien voordelen geeft.

Van overzicht naar keuze

Lees hoe je een nieuwe toepassing afbakent en plaatst.

AI-systeem plaatsen ↗